Μια ματιά στο ελληνικό μέλλον

Πήρα σήμερα τη μεγάλη γυάλινη σφαίρα μου και είπα να ρίξω μια ματιά στο ελληνικό μέλλον. Για να είμαι ειλικρινής, όχι ακριβώς στο μέλλον, αλλά στα καβαφικά προσερχόμενα – τις ορατές δηλαδή κινήσεις της ιστορίας που σαν βαριά, φορτωμένα σύννεφα μαζεύονται στον ορίζοντα. Δεν υπάρχει εδώ καμιά ιδιαίτερη μαντική ή μετεωρολογική ικανότητα. Όταν βλέπεις τέτοια σύννεφα στον ορίζοντα κι όταν ξέρεις την ταχύτητα και την κατεύθυνση του ανέμου, μπορείς να δηλώνεις με σιγουριά: “Το απόγευμα θα βρέξει”.

Ας δούμε, λοιπόν, τις “βροχές” που μας ετοιμάζουν τα προσερχόμενα. Όσοι έχουν μπει στον κόπο να ρίξουν μια ματιά και σε άλλα κείμενα αυτού του μπλογκ θα έχουν διαπιστώσει πως η ερμηνευτική μου προσέγγιση είναι εστιασμένη και ιεραρχική. Υποστηρίζω δηλαδή πως στις μέρες μας συμβαίνει σε ολόκληρο τον κόσμο μια μείζων καταστροφή σε αργή κίνηση, μια μέγιστη δηλαδή πολιτισμική μεταβολή που διαλύει αργά αλλά σταθερά το βιομηχανικό σύστημα και τον πολιτισμό που αυτό δημιούργησε τους τελευταίους πέντε αιώνες. Αυτό είναι το κυρίαρχο θέμα του μπλογκ και μπορεί κανείς να δει την επιχειρηματολογία μου σε όλα σχεδόν τα άρθρα που παρουσιάζονται εδώ. Η πολιτισμική αυτή μεταβολή είναι τόσο οριστική, βαθιά και μη αναστρέψιμη που επηρεάζει καθοριστικά όλες τις πολιτικές, οικονομικές και κοινωνικές συνθήκες και εξελίξεις του καιρού μας, την καθημερινότητά μας, το μέλλον των παιδιών μας και την ίδια μας την ατομική και συλλογική επιβίωση. Όσο και αν οι κυρίαρχες ελίτ ανά τον κόσμο, τα φερέφωνά τους και οι συνοδοιπορούντες χρήσιμοι ηλίθιοι επιμένουν να αναμασούν το αφήγημα της “προόδου” και της “ανάπτυξης” (βλ. Η παρεξήγηση της πραγματικότητας) και να επαναλαμβάνουν ad nauseam πως η παρούσα κακοδαιμονία είναι απλώς μια περαστική κρίση, ένας κάπως βαρύς, είναι αλήθεια, “χειμώνας Κοντράτιεφ” ή κάτι παρόμοιο (βλ. Κρίση και παγκοσμιοποίηση), η περιβάλλουσα πραγματικότητα τους διαψεύδει: Η κρίση βαθαίνει συνεχώς χωρίς να διαφαίνεται κάποιο τέλος, οι γεωπολιτικές εντάσεις παίρνουν επικίνδυνες μορφές, νέες απειλές εμφανίζονται και οι κοινωνίες των ανθρώπων συνεχίζουν να φτωχοποιούνται και να χάνουν σταθερά τη συνοχή τους.

Ένας βαθύτατος γεωπολιτικός αναθεωρητισμός

Κάτω από αυτό το φως τα πολιτικά φαινόμενα που αφορούν το ελληνικό μέλλον αποκτούν μια σπάνια καθαρότητα. Η βαθιά πολιτισμική μεταβολή που ανέφερα ως πρώτο θύμα της είχε τη μεταπολεμική διεθνοπολιτική τάξη. Η επιβολή του δολαρίου ως παγκόσμιο αποθεματικό νόμισμα, η εξαφάνιση της Σοβιετικής Ένωσης και η συνακόλουθη εκτόξευση των αμερικανικών αυτοκρατορικών φιλοδοξιών (ο νέος αμερικανικός αιώνας των νεοσυντηρητικών) φάνηκαν προς στιγμή πως οδηγούσαν σε ένα μονοπολιτκό κόσμο και σε μια νέου τύπου διεθνοπολιτική σταθερότητα. Αλλά είναι γνωστό πως όταν ακούν τα σχέδια των ανθρώπων και των ποντικών οι θεοί γελάνε και κανένα πολιτικό, γεωπολιτικό ή αυτοκρατορικό σχέδιο δεν είναι δυνατόν να αντέξει τη βαθιά δομική κρίση του βιομηχανισμού. Δεν θα εξετάσω εδώ το πώς, αλλά θα επισημάνω εκ του ασφαλούς το αποτέλεσμα: Οι αλλεπάλληλες αποτυχίες της πολιτικής και στρατιωτικής μηχανής των Ηνωμένων Πολιτειών στο Αφγανιστάν, το Ιράκ και τη Συρία, η δυναμική επανεμφάνιση της Ρωσίας στο διεθνές πεδίο, η οικονομική και γεωπολιτική ισχυροποίηση της Κίνας και η εμφανής αποτυχία του ευρωπαϊκού προγράμματος (Ευρωπαϊκή Ένωση, ευρώ) έχουν οδηγήσει σε ένα πρωτοφανή γεωπολιτικό αναθεωρητισμό, με νέους και παλιούς παίκτες να ελίσσονται και να συγκρούονται όσο γίνεται όλο και πιο φανερό πως ο βασιλιάς (Δύση) είναι γυμνός – και αν όχι γυμνός, σίγουρα έχει χάσει την παλιά του αίγλη.

Όπως σημειώνει ο Γενικός Γραμματέας των Ηνωμένων Εθνών António Guterres, “Έχει αποδειχθεί πλέον ότι στη φυσική μπορεί να υπάρξει κενό. Αλλά κενό δεν μπορεί να υπάρχει στις γεωστρατηγικές διαστάσεις. Πράγμα που σημαίνει ότι εάν μία χώρα αποφασίζει να μην είναι παρούσα – και μιλάω για χώρες με σημαντική παγκόσμια παρουσία όπως οι Ηνωμένες Πολιτείες ή Κίνα – εάν μια χώρα αποφασίζει να αφήσει ένα κενό, μπορώ να σας εγγυηθώ ότι κάποια άλλη θα το καλύψει”. Το είδαμε να συμβαίνει σχετικά πρόσφατα με τη Σοβιετική Ένωση, το βλέπουμε να συμβαίνει τώρα με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Βέβαια ο Guterres συνειδητά επιλέγει τη λέξη “αποφασίζει” αντί για την ορθή “αναγκάζεται”. Διπλωμάτης είναι.

Παράλληλα με τις γεωπολιτικές ανατροπές και αμφισβητήσεις, άλλα εξίσου σημαντικά γεγονότα και τάσεις έχουν εμφανιστεί, που και αυτά με τη σειρά τους προκαλούνται άμεσα ή έμμεσα από τη δομική και μη αναστρέψιμη κρίση του βιομηχανισμού και επηρεάζουν τις τύχες της χώρας μας. Παράδειγμα οι αντίστροφες δημογραφικές τάσεις βορρά και νότου, σε συνδυασμό με τους πολέμους και την οικονομική και περιβαλλοντική κρίση της βόρειας Αφρικής, της Μέσης Ανατολής και ενός μεγάλου μέρους της νότιας Ασίας. Έτσι, στα μάτια των πεινασμένων Αφροασιατών η πλούσια ακόμα αλλά γερασμένη Ευρώπη φαντάζει σαν επίγειος παράδεισος, που γίνεται ακόμα πιο ελκυστικός από την αυτοκτονική μεταναστευτική πολιτική των Ευρωπαίων και ιδίως των Γερμανών.

Συνεπώς τα δυναμικά πεδία που διαμορφώνουν το ελληνικό μέλλον είναι: Οι γεωπολιτικές ανακατατάξεις στην περιοχή μας, το δημογραφικό μας πρόβλημα σε συνδυασμό με τα μεταναστευτικά κύματα και, τέλος, η οικονομική κρίση και η λεηλασία της χώρας μας από τους Ευρωπαίους, κυρίως Γερμανούς, “εταίρους” μας.

Στρατηγική αναδίπλωση της αυτοκρατορίας

Οι αλλεπάλληλοι πόλεμοι στη Μέση Ανατολή αποκάλυψαν την αδυναμία των ΗΠΑ να επιβάλουν και να διατηρήσουν ένα μονοπολικό κόσμο με τις ίδιες στο ρόλο του αδιαφιλονείκητου ηγεμόνα. Στον πολυπολικό κόσμο που αναδύεται μπροστά στα μάτια μας νέοι γεωπολιτικοί παίκτες διαγκωνίζονται για να εξασφαλίσουν ισχυρές θέσεις στην παγκόσμια σκακιέρα. Η Ελλάδα ξαναγίνεται το μήλο της Έριδος στον υπό διαμόρφωση νέο γεωπολιτικό χάρτη.

Η γεωγραφική θέση της χώρας μας ιστορικά είναι σημαντική και κρίσιμη στο γεωπολιτικό παίγνιο, αν και βεβαίως σε περιφερειακό μόνο επίπεδο. Καθώς ο τέως ηγεμών (ΗΠΑ) υποχρεώνεται να αποσυρθεί από τη Μέση Ανατολή, γίνεται φανερό πως στις νέες ρευστές συνθήκες η Τουρκία, κάποτε ακρογωνιαίος λίθος της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής, δεν είναι πλέον δεδομένη και αναπτύσσει τις δικές της γεωπολιτικές βλέψεις. Μπροστά στη διαγραφόμενη νέα πραγματικότητα είναι λογικό ότι η αμερικανική ισχύς θα επιδιώξει να αναδιπλωθεί σε νέα γεωπολιτικά ερείσματα στην περιοχή. Η χώρα μας είναι το λογικό σημείο για την προσπάθεια μιας αμερικανικής ανασύνταξης. Έτσι ο ρόλος της Ελλάδας στο γεωπολιτικό πρόγραμμα των ΗΠΑ, αν και σημαντικός από παλιά, σήμερα εκ των πραγμάτων αναβαθμίζεται. Μια σειρά γεγονότα, δηλώσεις και διαρροές τείνουν να επιβεβαιώσουν αυτή τη διαπίστωση. Παραδείγματος χάρη, τοποθέτηση του δυναμικού Τζέφρυ Ρ. Πάιατ (γνωστού από τα γεγονότα στην Ουκρανία) στην πρεσβεία της Αθήνας, διαρροές περί σκέψεων αντικατάστασης της βάσης του Ίντσιρλικ στην Τουρκία από τη Σούδα, μισόλογα της ελληνικής κυβέρνησης για επιδίωξη καλύτερων ανταλλαγμάτων για την παράταση της μίσθωσης αυτής της βάσεως, φήμες περί επικείμενης στάθμευσης αμερικανικών αεροσκαφών στη Λάρισα και άλλα αεροδρόμια, επανειλημμένες εκκλήσεις Αμερικανών επισήμων προς τη Γερμανία για την ανάγκη άμεσης ανακούφισης του ελληνικού χρέους, περίεργες δηλώσεις υπουργών περί εκχωρήσεως νησιών του Αιγαίου στους Αμερικανούς για τη δημιουργία βάσεων κ.ά. Από την άλλη πλευρά, η σταθερά φιλοαμερικανική πολιτική των ελληνικών κυβερνήσεων (και της “αριστερής” κυβέρνησης Τσίπρα) εξασφαλίζει ένα ικανοποιητικό αντίβαρο στον ενδημικό αντιαμερικανισμό των Ελλήνων – έτσι ή αλλιώς ξεθυμασμένο μετά την εξαφάνιση της Σοβιετικής Ένωσης.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες αποτελούν προς το παρόν ένα μεγάλο ερωτηματικό για τον ελλαδικό χώρο. Οι επί δεκαετίες πολιτική και στρατιωτική επικυριαρχία τους επί της Ελλάδας αφέθηκε να ξεθωριάσει και σε μεγάλο βαθμό να αντικατασταθεί από τη γερμανική πολιτική και οικονομική επικυριαρχία. Τώρα που η εξωτερική πολιτική της οκταετίας Obama προφανώς αλλάζει, το ερώτημα είναι ποια θα είναι η έκταση της διαφαινόμενης αμερικανικής ανασύνταξης στην περιοχή μας: Μπορεί να διεκδικήσει μια ολική επαναφορά της παλαιότερης επικυριαρχίας της σε ολόκληρο τον ελλαδικό χώρο ή θα περιοριστεί κατ’ ανάγκη σε εκείνο που αυτή τη στιγμή αποτελεί επείγουσα προτεραιότητα για την ίδια – δηλαδή ενίσχυση της στρατιωτικής παρουσίας της στην Κρήτη και την Κύπρο; Το πρώτο ενδεχόμενο είναι χωρίς αμφιβολία εξαιρετικά δύσκολο, καθώς οι ανταγωνιστικές γεωπολιτικές παρουσίες στην περιοχή τείνουν να καθιερωθούν, ενώ οικονομικά και πολιτικά ο πρώην ηγεμών έχει χάσει την παλιά του αίγλη. Το ΝΑΤΟ βρίσκεται σε περιδίνηση (βλ. Τουρκία, Γερμανία, σπασμωδικές και επιπόλαιες κινήσεις στην ανατολική Ευρώπη) και η παγκόσμια κυριαρχία του δολαρίου φανερά αμφισβητείται πλέον. Η αδιαμφισβήτητη ακόμα στρατιωτική ισχύς των ΗΠΑ αποτελεί πλέον το μοναδικό σοβαρό εργαλείο της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής. Έτσι και η προσπάθεια ενίσχυσης των αμερικανικών γεωπολιτικών ερεισμάτων στη χώρα μας φαίνεται πως θα έχει στρατιωτική κυρίως μορφή και περιορισμένη τοπική έκταση (κυρίως Κρήτη).

4 + 1 μνηστήρες

Όλα τα παραπάνω δεν συμβαίνουν βεβαίως εν κενώ. Και άλλοι ισχυροί παίκτες διεκδικούν ερείσματα στα Βαλκάνια και κυρίως στην Ελλάδα. Το μεγάλο ευρωπαϊκό πρόγραμμα προφανώς έχει πλέον μεταμορφωθεί στο blueprint μιας γερμανικής ολικής επαναφοράς, που ο χαρακτήρας και οι στόχοι της αποκαλύπτονται χωρίς ψιμύθια στην περίπτωση της Ελλάδας (βλ. και το άρθρο μας Το γερμανικό πρόβλημα). Μέσα από το πολιτικό θέατρο τα τελευταία επτά-οκτώ χρόνια οι προθέσεις και στόχοι των Γερμανών είναι πλέον ξεκάθαρες: Αφενός λεηλασία των φυσικών και οικονομικών πόρων της χώρας μας αφετέρου δημιουργία ενός σημαντικού γεωπολιτικού ερείσματος σε μια κρίσιμη περιοχή. Είναι χαρακτηριστικό ότι η προσπάθεια για την επίτευξη του δεύτερου στόχου επικεντρώνεται κυρίως στη δυτική Ελλάδα (π.χ. οι κινήσεις του Γιοακίμ Φούχτελ, του Γερμανού υφυπουργού για την… Ελλάδα[!], για τον προσεταιρισμό των ελληνικών δήμων), γεγονός απόλυτα συνεπές με την έως τώρα γεωπολιτική εστίαση της Γερμανία κατά μήκος του άξονα δυτικά Βαλκάνια-Αδριατική-Ιόνιο. Είναι παλιό άλλωστε το γερμανικό γεωπολιτικό όνειρο για έξοδο στη Μεσόγειο και από εκεί διείσδυση στην Αφρική. Σε αντίθεση με την αγγλοαμερικανική γεωπολιτική παράδοση για τη δημιουργία οριζόντιων ζωνών δυνάμεως και επιρροής (δύση-ανατολή), οι ανάλογες γερμανικές και ρωσικές παραδόσεις (π.χ. Haushofer και Dugin) επιλέγουν άξονες βορρά-νότου.

Ο κατά τη γνώμη μου διαφαινόμενος αυτοπεριορισμός της Γερμανίας κυρίως στη δυτική Ελλάδα-Ιόνιο αντανακλά μάλλον και την επίγνωση ότι στην ανατολική Ελλάδα-Αιγαίο λειτουργούν ήδη οι ισχυρές γεωπολιτικές πιέσεις της Ρωσίας και της Τουρκίας. Για τις τουρκικές βλέψεις έχουν ειπωθεί και γραφεί πολλά, οπότε περιττεύει να αναφερθώ σ’ αυτές. Από τον καιρό των τσάρων η όσο το δυνατόν πιο ελεύθερη έξοδος των Ρώσων στη Μεσόγειο ήταν σταθερός γεωπολιτικός τους στόχος. Στη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου οι Αμερικανοί είχαν κατορθώσει μέσω Τουρκίας και Ελλάδας να ελέγξουν σημαντικά τη διέλευση των ρωσικών στόλων. Η πολιτικοστρατιωτική επανεμφάνιση των Ρώσων στη διεθνή σκηνή, ο πόλεμος στη Συρία και η επιτυχής μέχρι στιγμής επέμβαση της Ρωσίας υπέρ του Άσαντ, καθώς και οι κινήσεις αυτονόμησης της τουρκικής εξωτερικής πολιτικής από τα αμερικανικά diktats, απέδειξαν ότι έχει γίνει πια πολύ πιο εύκολη η προβολή της ρωσικής ισχύος προς το νότο. Συνεπώς, η γεωπολιτική πίεση της Ρωσίας στο Αιγαίο και την ανατολική Ελλάδα αυξάνεται σημαντικά.

Τα παραπάνω αποτελούν μια πρώτη αξιολόγηση της διαφαινόμενη γεωπολιτικής δυναμικής στην περιοχή μας. Δεν διαθέτω καμιά ιδιαίτερη πληροφόρηση για να μπορώ να υποστηρίξω ότι αυτές οι κινήσεις σηματοδοτούν την ύπαρξη συνειδητών στόχων και διατυπωμένων σχεδίων. Υποστηρίζω μόνο πως αυτή είναι η εμφανής πλέον δυναμική των πραγμάτων, η γεωπολιτική λογική αυτή την ιστορική στιγμή σ’ αυτή τη γεωγραφική περιοχή του πλανήτη, η οποία ενδεχομένως θα οδηγήσει σε συγκεκριμένα σχέδια και πολιτικές – αν δεν έχουν ήδη καταστρωθεί πίσω από κλειστές πόρτες.

Έτσι,  έχουμε μέχρι τώρα τέσσερις πραγματικές, υπό εκκόλαψη ή κατά φαντασία αυτοκρατορίες (αποδώστε εκεί που πρέπει τον κατάλληλο χαρακτηρισμό) να διεκδικούν ενισχυμένη γεωπολιτική παρουσία στον ελλαδικό χώρο: Οι Ηνωμένες Πολιτείες ως Plan B στην διαφαινόμενη αναδίπλωσή τους από τη Μέση Ανατολή (Κρήτη και Κύπρος ως βασικά σημεία στήριξης). Η Ρωσία για την απρόσκοπτη έξοδό της στη Μεσόγειο μέσω Αιγαίου και ανατολικής Ελλάδας. Η Τουρκία για τον έλεγχο της Θράκης και του Αιγαίου και τη συμμετοχή της στον υποτιθέμενο πακτωλό του μεσογειακού πετρελαίου και αερίου. Και η Γερμανία με τον διπλό στόχο, πρώτον, την εσαεί οικονομική λεηλασία της χώρας μας και, δεύτερον, την έξοδό της στη Μεσόγειο και την Αφρική. Προσθέστε όμως και μια πέμπτη αυτοκρατορία, την Κίνα, με το μεγαλόπνοο(;) σχέδιό της “Μία ζώνη, ένας δρόμος” (OBOR – One belt, one road) που θεωρεί τη χώρα μας ζωτικό διαμετακομιστικό κόμβο σε ένα νέο κινεζικό “δρόμο του μεταξιού”, κι έχουμε αμέσως την εικόνα 4 + 1 μνηστήρων που ερίζουν για τη γεωπολιτική αγκαλιά της Ελλάδας.

Αποκλίνουσες γεωπολιτικές βλέψεις

Ο γεωπολιτικός έλεγχος μιας τυπικώς ανεξάρτητης χώρας από μια παραδοσιακή αυτοκρατορία, όπως γινόταν μέχρι τώρα, όποιο ωραίο όνομα κι αν έπαιρνε (δυτική συμμαχία, ελεύθερος κόσμος, Ευρωπαϊκή Ένωση ή ακόμα-ακόμα σοσιαλιστικό στρατόπεδο και άλλα ηχηρά παρόμοια) σήμαινε πρώτα απ’ όλα περιορισμό της εθνικής ανεξαρτησίας, χειραγώγηση ή και απαγόρευση βασικών πολιτικών, οικονομικών και στρατιωτικών αποφάσεων και αφαίρεση τοπικού πλούτου για την τροφοδότηση του αυτοκρατορικού κέντρου. Όλα αυτά με ετεροβαρές αντάλλαγμα την πολιτικοστρατιωτική προστασία και την οικονομική και κοινωνική σταθερότητα. Χαρακτηριστικά παραδείγματα είναι το περίφημο Άρθρο 5 της συνθήκης του ΝΑΤΟ και οι διακρατικές αμυντικές συνθήκες.

Στο όλο και πιο ρευστό σημερινό γεωπολιτικό περιβάλλον τα μικρά, αλλά και τα μεγαλύτερα, ανεξάρτητα κράτη δεν έχουν πια καμιά βεβαιότητα ότι η πρόσδεσή τους στο άλφα ή βήτα γεωπολιτικό άρμα μπορεί να τους προσφέρει αξιόλογη προστασία και σταθερότητα. Σε ένα κόσμο όπου οι κάθε λογής επιρροές (πολιτικές, οικονομικές, στρατιωτικές, θρησκευτικές, ιδεολογικές, πολιτιστικές) συνυπάρχουν, αλληλοδιεισδύουν, αλληλοσυγκρούονται και υβριδίζονται, οι δυνατότητες συμβιβασμών και ανήσυχης έστω συνύπαρξης των μεγάλων γεωπολιτικών παικτών είναι, και ευτυχώς που είναι, αυξημένες. Η εποχή των συμπαγών ιδεολογικών στρατοπέδων-φρουρίων έχει περάσει μαζί με τον βυθιζόμενο βιομηχανισμό. Η χρηματοπιστωτική παγκοσμιοποίηση, τα αχανή πλέον πληροφοριακά δίκτυα, οι ακαριαίες διεθνείς οικονομικές συναλλαγές, η παρουσία συμβατικών και πυρηνικών όπλων που μπορούν να φτάσουν σε λίγα λεπτά σε οποιοδήποτε σημείο του πλανήτη, η κρίσιμη αλληλεξάρτηση όλων των οικονομιών, ολόκληρο αυτό το νέο, παράδοξο περιβάλλον κάνει όλους τους παίκτες προσεκτικούς, τις κάθε λογής κινήσεις διστακτικές, τις αποφάσεις ρευστές και συνεχώς αμφισβητούμενες.

Έτσι, στο πεδίο γεωπολιτικού ανταγωνισμού που λέγεται Ελλάδα βλέπουμε να εκδηλώνονται αποκλίνουσες γεωπολιτικές βλέψεις που βρίσκονται σε διαρκή σύγκρουση μεταξύ τους. Παραδείγματα: Επείγουσα ανάγκη των ΗΠΑ για δημιουργία νέου αναχώματος για τον έλεγχο της Μέσης Ανατολής και του Αιγαίου και την προστασία του Ισραήλ. Οικονομική κυριαρχία της Κίνας στο λιμάνι του Πειραιά και εκ μέρους της διεκδίκηση ελέγχου ενός μέρους του ελληνικού δικτύου επίγειων μεταφορών. Ρωσική προσπάθεια οικονομικής συμμετοχής στα λιμάνια Αλεξανδρούπολης και Θεσσαλονίκης, διέλευσης αγωγών αερίου και προβολής της θρησκευτικής της ταυτότητας μέσω Αγίου Όρους και οικοδόμησης εκκλησιών καθαρά ρωσικού ρυθμού (δύο μέχρι στιγμής). Η Γερμανία ενισχύει διαρκώς τη γεωπολιτική παρουσία της μέσω της οικονομικής ασφυξίας και της εξαγοράς υποδομών (και συνειδήσεων). Ενώ η Τουρκία, πιο παραδοσιακή και brutal, κλιμακώνει τους πολιτικοστρατιωτικούς πεχλιβανισμούς της σε Θράκη, Αιγαίο και Κύπρο, ενώ δεν λείπουν και κινήσεις ευρύτερης οικονομικής και επικοινωνιακής τουρκικής διείσδυσης.

Κατά παράδοξο τρόπο, η συνολική αμφισβήτηση του “ηγεμόνα” εκδηλώνεται με ιδιαίτερη ένταση στον ελληνικό χώρο, όπου όλοι οι μεγάλοι παίκτες έχουν συγκεκριμένες γεωπολιτικές βλέψεις, ο καθένας για δικούς του λόγους και σκοπούς. Αν προσθέσουμε σ’ αυτά το, κατά Παναγιώτη Κονδύλη, “γεωπολιτικό δυναμικό” της Τουρκίας, τα μη αφομοιώσιμα μεταναστευτικά ρεύματα που εγκλωβίζονται στην Ελλάδα, την απειλή του πολιτικού Ισλάμ, τη δημογραφική, πολιτική και πολιτιστική παρακμή μας και τη συνεχώς επιδεινούμενη παγκόσμια και ελληνική οικονομική κρίση, βλέπουμε μπροστά μας την επερχόμενη τέλεια θύελλα.

Δυστυχώς, η γυάλινη σφαίρα μου δεν είναι σε θέση να δείξει τι μορφές θα λάβουν οι διαφαινόμενες αυτές εξελίξεις. Πάντως, κανένα καλό δεν προοιωνίζονται. Ειρωνικά επιβεβαιώνουν τη φράση του Ναπολέοντα Βοναπάρτη: “Η γεωγραφία είναι μοίρα”.

~ Gregorius

Advertisements

Θέλετε να σχολιάσετε;

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s